Panie profesorze, organizujecie Państwo 22 stycznia w Narodowym Instytucie Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji przy ul. Spartańskiej 1 otwarte spotkanie dla seniorów. Czego się mogą podczas niego spodziewać?
- Myślę, że warto do nas przyjść, bo dzięki temu nasi seniorzy mogą lepiej zadbać o swoje zdrowie. Będziemy mieli szereg punktów, w których będą pracowały pielęgniarki, fizjoterapeuci i specjaliści do spraw odżywiania. Każdy senior będzie w nich mógł - nie dość, że wykonać podstawowe badania, oczywiście mało inwazyjne, proszę się nie martwić, drodzy seniorzy - to jeszcze uzyskać rzetelne informacje, jak zadbać o jakość życia w starszym wieku. Tak, żeby mieć siłę opiekować się wnukami, bo to spotkanie organizujemy przecież z okazji Dnia Babci i Dziadka.

Na Mokotowie mieszka aż 51 osób, które skończyły 100 lat. W całej Warszawie stulatków mamy 378. Co sprawia, że możemy dożyć tak pięknego wieku?
- Im więcej badań będziemy przeprowadzali, tym szybciej znajdziemy bardziej szczegółową odpowiedź na to pytanie. Jak sądzę, to są przede wszystkim kwestie związane ze stylem życia. Jeśli nie zapomnimy o profilaktyce i zdrowym stylu życia, mamy na to szansę. Musimy pamiętać, że lwia część naszego starzenia nie zależy od naszych genów. Choć i to się zdarza, że geny po rodzicach mogą nasze życie trochę skrócić. Uważa się jednak, że 75-80 procent jakości naszego starzenia zależy od odpowiedniego stylu życia.

Co się na to składa?
- Odpowiednia aktywność ruchowa, uprawianie sportu, gimnastyka, żywienie. Warto przy tym pamiętać, że rekomendowaną kuchnią według polskich specjalistów jest kuchnia śródziemnomorska. W całej Europie uchodzi ona za najbardziej zbilansowaną i zdrową. Nie możemy zapomnieć o spożywaniu białka i suplementacji witaminą D. Seniorzy nie zawsze też pamiętają o spożywaniu wapnia. A żeby witamina D mogła dobrze działać na kości, wapnia w diecie musi być odpowiednio dużo. Oprócz żywienia i aktywności ruchowej jest oczywiście to, z czym trudniej walczyć, a więc unikanie zanieczyszczeń, zwłaszcza zanieczyszczeń przemysłowych, z naszych pieców, smogu samochodowego.

O ile nie zawsze mamy na to wpływ, inaczej jest z zanieczyszczeniami, które sami sobie fundujemy, choćby przez palenie papierosów. Dym papierosowy jest czynnikiem, który niezwykle silnie uszkadza nie tylko płuca, ale wiele innych narządów. W dymie papierosowym jest kilkaset kancerogenów, substancji potencjalnie kancerogennych, które mogą powodować tak odległe nowotwory od układu oddechowego, jak rak pęcherza moczowego. Oczywiście należy pamiętać o badaniach profilaktycznych i o szczepieniach. Nauka robi postępy i miejmy nadzieję, że szczepionek będzie coraz więcej.

Szczepienia są bezpłatne dla seniorów, więc warto zabezpieczyć się tak przed chorobami zakaźnymi z uwagi na fakt, że leczenie powikłań po chorobach zakaźnych i samych chorób zakaźnych jest o wiele kosztowniejsze i bardziej problematyczne, niż zapobieganie tym zakażeniom. Szczepionki, którymi dysponujemy są szczepionkami bezpiecznymi, podobnie jak badania onkologiczne w wybranych grupach pacjentów i badania związane z ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego, choć tu granica wieku grup ryzyka znacznie się przesunęła.

Panie profesorze, o tym, jak zdrowo się starzeć myślimy chyba coraz wcześniej. Szukamy złotego środka, który mógłby zahamować procesy starzenia. Dużo się mówi o resweratrolu, sirtuinach, NAD+, NMN...
- Są to szeroko rozumiane senolityki, czyli substancje, które mogą opóźniać starzenie albo substancje, które są, jak byśmy chcieli, "czynnikami młodości". I rzeczywiście, w badaniach laboratoryjnych wiele z tych substancji wpływa na wydłużenie życia komórek. Natomiast jest to wszystko jest jeszcze w sferze doświadczeń. Nie mamy żadnych twardych dowodów wynikających z badań klinicznych, że którakolwiek z tych substancji rzeczywiście w mierzalny sposób życie zdecydowanie wydłuża. Póki co, najlepiej przede wszystkim zadbać o pozytywne zmiany w stylu życia: badania profilaktyczne, szczepienia, odpowiednią dietę i sprawność ruchową.

Czy seniorzy nie za często - w pana ocenie - sięgają po szeroko reklamowane suplementy, które mają poprawić ich stan zdrowia bez wysiłku, bez odstawiania tego, co rzeczywiście szkodzi?
- Często słyszę opinie, że leki o sprawdzonej skuteczności są za drogie, a z drugiej strony widzę tendencję do wydawania pieniędzy na różnego rodzaju suplementy diety o nie do końca sprawdzonej skuteczności. Rynek suplementów jest bardzo duży, a de facto jedynym suplementem, czyli witaminą, która powinna być stosowana przez większość Polaków już po ukończeniu 19. roku życia, ze względu na duże niedobory, jest właśnie witamina D3. Wszelkiego rodzaju preparaty witaminowe przynoszą korzyści, ale pod warunkiem, że mamy udokumentowane niedobory tych witamin. Najważniejsze, by suplement nie szkodził. Zatem, jeżeli ktoś ma ochotę, proszę bardzo, natomiast trzeba zdawać sobie sprawę, że efekt wymierny zażywania suplementów może być niewielki.

Do Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji przy ul. Spartańskiej 1 najwygodniej dojechać autobusami linii 118 i 168. Przystanek: Instytut Reumatologii 01.

Prof. Tomasz Targowski (1)

Prof. Tomasz Targowski dla wszystkich babć i dziadków