Rodzinne ogródki działkowe w Polsce funkcjonują na specjalnych zasadach. Mimo że dla wielu osób działka jest „prawie ich”, w świetle prawa to dzierżawa obwarowana wieloma ograniczeniami. Warto o tym pamiętać, zanim postawisz nielegalny domek lub zorganizujesz kolejną głośną imprezę w altanie. A to tylko dwa powody, dla których mozesz stracić działkę ROD.

Budowa bez zgody i nielegalne altany

Wielu działkowiczów rozbudowuje swoje altany lub stawia na działkach całoroczne domki. To prosta droga do poważnych problemów. Ustawa o ROD jasno określa, że altana nie może przekraczać 35 m² zabudowy. Jej wysokość również jest ograniczona – maksymalnie 5 metrów przy dachu stromym. Złamanie tych przepisów może skutkować wypowiedzeniem umowy dzierżawy. Problem może zrodzić również również budowa dodatkowych obiektów bez zgłoszenia lub pozwolenia, np. wolnostojącej toalety. Zarząd ogrodu ma prawo wezwać właściciela do rozbiórki, a jeśli ten nie zareaguje – odebrać mu działkę.

Zgodnie z ustawą o ROD i Prawem budowlanym:

powierzchnia zabudowy altany nie może przekraczać 35 m²,
wysokość altany maksymalnie 5 m (przy dachu stromym) lub 4 m (przy dachu płaskim),
altana nie może być budynkiem mieszkalnym ani obiektem całorocznym.
Samowola budowlana w ROD oznacza ryzyko nie tylko konieczności rozbiórki, ale też wypowiedzenia umowy dzierżawy.

Hałaśliwe imprezy i zakłócanie porządku

Nie wszyscy użytkownicy rodzinnych działek przestrzegają ciszy i zasad współżycia sąsiedzkiego. Tymczasem uporczywe zakłócanie ciszy nocnej, organizowanie głośnych imprez, używanie hałaśliwych urządzeń czy palenie ognisk w niedozwolonych miejscach również może skończyć się utratą działki. Zarząd ROD ma prawo wypowiedzieć umowę w przypadku rażącego naruszania regulaminu. Niekiedy działkowicz musi liczyć się także z mandatem – nawet do 5000 zł.

Utrata członkostwa oznacza koniec przygody z działką

Dla wielu osób zaskoczeniem jest fakt, że działka w ROD ściśle wiąże się z członkostwem w Polskim Związku Działkowców. Jeśli związek zdecyduje o wykreśleniu działkowicza z listy członków – na przykład z powodu niepłacenia składek lub złamania statutu – użytkowanie działki automatycznie wygasa. Dla zarządu to wystarczający powód, by odebrać prawo do działki i przekazać ją komuś innemu.

Nowe przepisy mogą zlikwidować ogród z dnia na dzień

Nawet idealnie zadbana działka nie daje dziś gwarancji bezpieczeństwa. W 2024 roku weszły w życie przepisy, które umożliwiają likwidację ogrodów działkowych pod inwestycje państwowe, w szczególności obronne. Jeśli teren ogródków zostanie przeznaczony na rozbudowę infrastruktury MON, działkowcy nie tylko stracą działki, ale mogą również nie otrzymać odszkodowania. Nowe prawo daje wojsku i państwu szerokie możliwości przejęcia terenów bez obowiązku zapewnienia działek zamiennych.

Upływ umowy dzierżawy też pozbawia działki

Niektóre działki przyznawane są na czas określony. Po upływie tego terminu zarząd ogrodu nie ma obowiązku przedłużać dzierżawy. Jeśli więc umowa dobiegnie końca, a działkowicz nie uzyska zgody na dalsze użytkowanie gruntu, działkę trzeba będzie zwrócić. Wypowiedzenie może nastąpić także wcześniej, jeśli użytkownik rażąco narusza przepisy.

Na działce ROD nie wolno prowadzić działalności gospodarczej

Zakaz ten wynika wprost z ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, regulaminu ROD, a także statutu Polskiego Związku Działkowców (PZD).

Za działalność gospodarczą w świetle przepisów uznaje się m.in.:

wynajmowanie lub udostępnianie działki osobom trzecim za opłatą,
handel lub sprzedaż produktów wytworzonych na działce (np. warzyw, owoców),
organizowanie odpłatnych imprez lub usług na działce,
budowanie obiektów wykorzystywanych do celów komercyjnych,
zakładanie punktów usługowych (np. warsztatu, myjni, czy punktu gastronomicznego).

Nawet teoretycznie „niewinna” działalność, jak odpłatne udostępnianie altany na wynajem weekendowy, jest traktowana jako naruszenie zasad użytkowania działki.

Działka to nie własność – pamiętaj o zasadach

Rodzinne ogródki działkowe w Polsce funkcjonują na specjalnych zasadach. Mimo że dla wielu osób działka jest „prawie ich”, w świetle prawa to dzierżawa obwarowana wieloma ograniczeniami. Warto o tym pamiętać, zanim postawisz nielegalny domek lub zorganizujesz kolejną głośną imprezę w altanie.

Rodzinne Ogrody Działkowe (1)

Masz działkę na ROD? Uważaj – możesz ją stracić