Upał a Kodeks pracy – nie tylko kwestia komfortu

Gdy temperatura przekracza 30°C na zewnątrz, wielu z nas marzy o pracy w klimatyzowanym biurze. Niestety – nie wszyscy mają to szczęście. Dla wielu pracowników fizycznych, magazynierów, kierowców czy osób pracujących w halach – upał oznacza realne zagrożenie zdrowia.Wbrew pozorom, Kodeks pracy i przepisy BHP w Polsce uwzględniają takie sytuacje. Pracodawca ma obowiązek chronić zdrowie pracowników także przed przegrzaniem.

Zobacz też: Takie są niebezpieczne objawy przegrzania organizmu

Ile stopni to za dużo według przepisów?

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w pomieszczeniach pracy temperatura nie może być niższa niż 14°C (lub 18°C przy pracach lekkich). Nie ma jednak ustawowej górnej granicy temperatury – ALE przepisy nakładają na pracodawcę konkretne obowiązki, gdy jest za gorąco.

Co musi zapewnić pracodawca podczas upałów?

W przypadku temperatury powyżej 28°C w pomieszczeniu lub 30°C na otwartej przestrzeni:
Darmowe napoje chłodzące – w ilości odpowiedniej do warunków i czasu pracy.
Częstsze przerwy w pracy – choć nie są literalnie zapisane w prawie, to wynikają z obowiązku ochrony zdrowia.
Ograniczenie czasu pracy – w uzasadnionych przypadkach (zwłaszcza na otwartym terenie).
Możliwość przerwania pracy, gdy warunki stanowią zagrożenie zdrowia.
Dostęp do zacienionych lub klimatyzowanych miejsc odpoczynku.

Jeśli pracodawca tego nie zrobi, popełnia wykroczenie, zagrożone karą grzywny do 30 tysięcy złotych

Czy można iść do domu z powodu upału?

Tak – w wyjątkowych przypadkach. Jeśli temperatura, wilgotność i brak nawiewu sprawiają, że dalsze wykonywanie obowiązków naraża zdrowie pracownika, może on odmówić wykonywania pracy (na podstawie art. 210 Kodeksu pracy). Musi to jednak być realne zagrożenie, a nie zwykły dyskomfort.

Uwaga: w takiej sytuacji należy niezwłocznie poinformować przełożonego – nie można po prostu wyjść z pracy. Pracownikowi przysługuje wtedy prawo do wynagrodzenia za czas przestoju, jeśli powód był uzasadniony.

Ta luka w prawie, czyli brak uregulowanej górnej granicy temeratur w pracy, została już załatana. Niestety, choć zmiany miały zacząć obowiązywać od 1 czerwca 2025 roku, to według ostatniej wersji projektu nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku. Co stanowią? W przypadku otwartej przestrzeni, prace wymagające wysiłku fizycznego, który w ciągu zmiany roboczej pochałnia wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet - mają być wykonywane przy temperaturze nie wyższej niż 32 st., chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Już na podstawie obecnie obowiązujących przepisów:

✅ Powyżej 28°C w biurze / 30°C na zewnątrz – muszą być zapewnione zimne napoje.
✅ Pracodawca powinien zorganizować warunki bezpieczne dla zdrowia.
✅ Możesz odmówić pracy, jeśli warunki stwarzają realne zagrożenie.
✅ Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jeśli odstąpił od pracy z uzasadnionego powodu.

Nie musisz zatem znosić upału w milczeniu. Prawo stoi po twojej stronie, a pracodawca ma obowiązek chronić Twoje zdrowie. Jeśli temperatura przekracza bezpieczne granice, masz prawo żądać przerwy, napojów, a w skrajnych przypadkach – zakończyć pracę wcześniej.

Praca W Upały (1)

Za gorąco w pracy? Zgodnie z prawem możesz iść do domu